Những ưu và nhược điểm của đậu nành biến đổi gen

Lượng lớn đậu nành trên thế giới, đặc biệt ở Hoa Kỳ là thực phẩm biến đổi gen. Vậy đậu nành biến đổi gen có những ưu và nhược điểm gì? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này nhé!

93% đậu nành trồng ở Hoa Kỳ đã được biến đổi gen

dau-nanh-gmo-2.jpg

Phần lớn đậu nành ở Hoa Kỳ đã biến đổi gen

Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, tính đến năm 2012, 93% đậu nành trồng ở Hoa Kỳ đã được biến đổi gen. Tuy nhiên, tính đến tháng 10 năm 2013, có ít nhất 26 quốc gia – bao gồm Úc, Áo, Bulgaria, Trung Quốc, Ấn Độ, Ý, Pháp, Đức, Mexico, Nga và Thụy Sĩ – đã cấm toàn bộ hoặc một phần đối với những thực phẩm GMO.

Có hay không tiêu thụ đậu nành biến đổi gen nói riêng và thực phẩm GMO nói chung là một câu hỏi quan trọng đối mặt với tất cả mọi người, đặc biệt là những người quan tâm đến cuộc sống lành mạnh. Một trong những mối lo ngại lớn nhất về tỷ lệ hiện nhiễm GMO ở Hoa Kỳ là liệu chúng có an toàn để chúng ta ăn uống hay không.

Hiện tại, hậu quả sức khỏe của thực phẩm biến đổi gen hầu như không được biết đến. Không có những thử nghiệm lâm sàng trên người về ảnh hưởng của việc tiêu thụ thực phẩm GMO được công bố. Thậm chí theo Nhóm công tác môi trường (EWG), “Chính phủ Hoa Kỳ không yêu cầu thực phẩm GMO phải thử nghiệm về khả năng gây ung thư, gây hại cho bào thai hoặc rủi ro về lâu dài đối với động vật hay con người bởi các tổ chức khoa học độc lập”.

Dự án không biến đổi gen thì đề cập đến việc các quốc gia phát triển đều có lệnh cấm toàn bộ hoặc một phần thực phẩm biến đổi gen, đặc biệt là các quốc gia trong Liên minh châu Âu. Dự án này đã viết trên trang Thông tin biến đổi gen của họ rằng: “Hầu hết các quốc gia phát triển không coi GMO là an toàn”. Thậm chí, nhiều tổ chức đặt ra câu hỏi khi tại Mỹ, thực phẩm GMO được phê duyệt dựa trên nghiên cứu của chính tập đoàn tạo ra và thu lợi từ chúng.

Trong “Sự hứa hẹn sai lầm của GMO,” Joe Pedretti, Giám đốc quan hệ nông dân của Organic Valley viết, “DNA và tương tác gen là một chủ đề chưa được làm rõ. Trong khi các nhà khoa học bây giờ có thể cô lập các hiệu ứng của các gen đơn hoặc nhóm nhỏ thì vẫn có rất ít sự hiểu biết về cách chúng tương tác với nhau. Một số gen có tác dụng phụ trong những điều kiện nhất định. Do đó, các gen được chèn vào nhân tạo có thể tạo ra những tác dụng phụ mong muốn và không mong muốn”.

dau-nanh-gmo-1

Đậu nành biến đổi gen “Roundup Ready” do Monsanto tạo ra có xu hướng phân chia trong điều kiện nóng

Ví dụ, trong một bài viết của Livestrong.com, Pedretti đã đề cập đến việc tách gốc trong đậu nành biến đổi gen “Roundup Ready” do Monsanto tạo ra. Rõ ràng, thân cây đậu biến đổi gen này có xu hướng phân chia trong điều kiện nóng. Theo Pedretti, “Người ta tin rằng tình trạng này là một tác dụng phụ của gen được chèn vào – có lẽ là sự gián đoạn của một chuỗi DNA ngăn chặn sự phân chia”.

Ưu và nhược điểm của đậu nành GMO

Theo Đại học Brown, thực phẩm biến đổi gen GMO là các sinh vật có các gen mới từ các sinh vật khác được thêm vào các gen hiện có của chúng. Các trường đại học cho biết mục tiêu của kỹ thuật di truyền này là để cung cấp cho các sinh vật ban đầu đặc điểm mới, chẳng hạn như sức đề kháng bệnh. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định dù đậu nành biến đổi gen có thể tăng năng suất và đem đến một số lợi ích cho sức khỏe thì nó cũng chứa nhiều nhược điểm khó khắc phục.

Nhược điểm: Tăng nguy cơ phản ứng dị ứng

Theo Đại học Brown, thực phẩm biến đổi gen hay đậu nành biến đổi gen có thể tăng nguy cơ dị ứng cho người dân. Bởi bản chất việc bến đổi di truyền là trộn hoặc thêm các protein không phải là bản địa cho thực vật hoặc động vật gốc. Việc này có thể gây ra các phản ứng dị ứng mới trong cơ thể con người. Trong một số trường hợp, các protein từ một sinh vật mà bạn bị dị ứng có thể được thêm vào cây đậu nành mà bạn không bị dị ứng ban đầu. Kết quả là phản ứng dị ứng tương tự xảy ra ở đậu nành mà bạn khó lòng phòng tránh.

Ưu điểm: Kháng côn trùng, thuốc diệt cỏ

Một số giống đậu nành có thể được biến đổi gen để chúng có khả năng kháng sâu bệnh và thuốc diệt cỏ. Đại học California ở San Diego báo cáo rằng một loại vi khuẩn độc hại có thể được thêm vào cây trồng để làm cho chúng chống côn trùng nhưng vẫn an toàn cho người sử dụng. Tương tự, nếu thêm gen kháng thuốc diệt cỏ thì người nông dân có thể phun thuốc để loại bỏ cỏ mà cây vẫn sinh trưởng tốt.

Điều này có thể làm giảm số lượng hóa chất nông nghiệp như thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ. Làm người dùng giảm tiếp xúc với thuốc trừ sâu. Tuy nhiên cũng có một số ý kiến cho rằng việc cho ra đời đậu nành kháng thuốc diệt cỏ khiến nông dân ỷ lại và phun thuốc tràn lan.

Nhược điểm: Gen biến đổi xâm nhập ra môi trường

Dù lý thuyết thì việc trồng đậu nành GMO sẽ góp phần bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, trên thực tế đậu nành và các thực phẩm GMO nói chung đã gây ra một nguy cơ nghiêm trọng là gen biến đổi có thể thoát ra ngoài tự nhiên. Đại học Brown cảnh báo rằng các gen kháng thuốc diệt cỏ từ đậu nành GMO thương mại có thể xâm nhập vào quần thể cỏ hoang dại. Từ đó tạo ra “siêu cỏ” không thể giết bằng chất diệt cỏ.

dau-nanh-gmo-3

Đậu nành biến đổi gen có thể thúc đẩy hình thành “siêu cỏ” không thể giết bằng chất diệt cỏ

Rủi ro có liên quan là việc các gen này tạo ra những siêu sinh vật mới cạnh tranh với các loài động vật và thực vật tự nhiên để khiến một số loài nhất định bị tuyệt chủng. Thậm chí, chúng có thể xâm nhập vào cơ thể người và gây ra một số vấn đề nghiêm trọng khác.

Ưu điểm: Bảo vệ môi trường

Đại học bang Oklahoma báo cáo rằng sự gia tăng của cây trồng và động vật GMO như đậu nành biến đổi gen thường đòi hỏi ít hóa chất, thời gian và công cụ hơn. Qua đó, chúng có thể làm giảm ô nhiễm môi trường, ngăn quá trình thải khí nhà kính và xói mòn đất. Dù điều này diễn ra từ từ nhưng về lâu dài chúng có thể cải thiện vẻ đẹp chung và sức khỏe của môi trường xung quanh các trang trại trồng đậu nành hữu cơ. Góp phần duy trì chất lượng không khí và nước tốt hơn. Thậm chí gián tiếp đem lại lợi ích cho mỗi chúng ta.

Nhược điểm: Giảm hiệu quả kháng sinh

Đừng nghĩ là chỉ vật nuôi mới dùng kháng sinh, thực chất một số loại đậu nành biến đổi gen có thể được chèn gen có tính năng kháng sinh để chúng miễn dịch hoặc đề kháng với bệnh tật hoặc vi rút. Khi bạn những loại đậu nành GMO này, dấu hiệu kháng sinh sẽ chuyển sang cơ thể và làm thuốc kháng sinh thực sự kém hiệu quả hơn.

Đại học bang Iowa Hoa Kỳ cảnh báo rằng việc ăn thực phẩm biến đổi gen và tiếp xúc thường xuyên với thuốc kháng sinh có thể góp phần làm giảm hiệu quả của thuốc kháng sinh đang được sử dụng. Gia tăng tình trạng kháng kháng sinh đang được chú ý tại các bệnh viện trên khắp thế giới.

Ưu điểm: Gia tăng dưỡng chất trong sản phẩm

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc báo cáo rằng một số thực phẩm biến đổi gen đã được thiết kế để bổ dưỡng hơn về hàm lượng khoáng chất hoặc vitamin. Chúng cũng xảy ra ở các cây đậu nành biến đổi gen. Điều này không chỉ giúp bạn có được các chất dinh dưỡng cần thiết mà còn đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống suy dinh dưỡng ở các nước đang phát triển.