Đậu nành GMO và mối lo ngại cho sức khỏe

Đậu nành GMO và ngô GMO đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới, đặc biệt ở Mỹ và một số quốc gia Mỹ La tinh. Tuy nhiên, chung số phận với các thực phẩm GMO khác, đậu nành GMO cũng đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, nhiều lo ngại vì nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Lịch sử hình thành và tình trạng dùng đậu nành GMO trên thế giới

dau-nanh-gmo-1

Đậu nành GMO đang được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới

Đậu nành biến đổi gen (đậu nành GMO) lần đầu tiên được giới thiệu vào năm 1996, trong đó việc biến đổi gen chủ yếu làm cho cây đậu nành kháng thuốc diệt cỏ. Mặc dù bị phản đối ở một số nơi, đặc biệt là châu Âu nhưng đến nay đậu nành GMO vẫn được trồng ở nhiều nơi trên thế giới.

Cụ thể, phần lớn đậu nành ở Mỹ Latinh được biến đổi gen để chịu đựng thuốc trừ cỏ glyphosate. Những người phản đối GMO cho rằng điều này có nghĩa là đậu nành có thể bị phun thuốc diệt cỏ nhiều lần trong 1 mùa sinh trưởng. Hoặc hiểu đơn giản là với đậu nành GMO, người nông dân có thể thoải mái phun thuốc diệt cỏ vì thuốc sẽ giết chết tất cả các loại cây khác (thường là cỏ dại) trong khi đậu nành vẫn sống và sinh trưởng khỏe mạnh. Nghe có vẻ rất hấp dẫn nhưng việc sinh trưởng trong môi trường thuốc trừ cỏ “đậm đặc” khiến nhiều người lo ngại lượng lớn thuốc trừ cỏ sẽ xâp nhập vào cây, vào hạt và gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng.

Hơn nữa, con người có thể phát triển đậu nành biến đổi gen kháng thuốc trừ cỏ thì tự nhiên cũng giúp cỏ dại ngày càng trở nên kháng với thuốc trừ cỏ hơn. Hậu quả là số thuốc được phun sẽ nhiều hơn và đến một lúc nào đó một loại đậu nành GMO mới sẽ ra đời để tiếp tục kháng lại nhiều loại thuốc trừ cỏ khác.

Dù gây nhiều lo ngại về độ an toàn nhưng đến năm 2009, 77% sản lượng đậu nành toàn cầu là GMO, tăng 4,9% so với năm 2008. Đặc biệt, hiện ở các nước như Argentina và Hoa Kỳ thì gần như toàn bộ đậu nành là từ giống đã biến đổi gen. Ở châu Á, Ấn Độ cũng là thị trường dang rộng vòng tay với GMO với việc trồng đậu nành và nhiều loại cây trồng GMO khác.

dau-nanh-gmo-2

Trung Quốc đang có tham vọng trở thành nước sản xuất đậu nành không GMO lớn nhất thế giới

Trong khi đó, Trung Quốc – quốc gia có dân số lớn nhất thế giới lại đang đặt mục tiêu trở thành nước sản xuất đậu nành không GMO lớn nhất thế giới. Nước này dự tính sản lượng đậu không GMO sẽ vừa sử dụng nội bộ vừa xuất khẩu.

Về phía các tổ chức quốc tế thì hiện Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (hay còn gọi là Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới, Quỹ Bảo vệ Thiên nhiên Toàn Cầu) không quảng bá hay xác nhận việc sử dụng GMO. Quỹ này vẫn giữ nguyên quan điểm trong việc áp dụng các phương pháp phòng ngừa việc giới thiệu thực phẩm GMO. Đồng thời khuyến khích việc duy trì các giống không biến đổi gen.

Mối lo ngại sức khỏe từ đậu nành GMO

Ở Mỹ, đậu nành biến đổi gen không chỉ được dùng làm thức ăn cho gia súc mà còn xuất hiện trong các thực phẩm hàng ngày. Theo tờ Natural News, đậu nành GMO đã được tìm thấy trong 70% sản phẩm thực phẩm ở các siêu thị của Mỹ, bao gồm ngũ cốc, bánh mì, sữa đậu nành, mì ống và thịt. Đậu nành GMO được cho là có tác động nguy hiểm đến môi trường và sức khỏe con người. Dưới đây là một số mối lo ngại sức khỏe chính từ đậu nành GMO

Ảnh hưởng xấu đến gan

Trên trang web Tin tức thiên nhiên, nhà di truyền học phân tử Michael Antoniou cho biết đậu nành GMO có thể thay đổi hoạt động của gan ở chuột và thỏ. Theo Antoniou, những phát hiện này cho thấy có thể tổn thương gan và nhiễm độc có liên quan đến việc tiêu thụ đậu nành GMO.

Tăng nguy cơ phản ứng dị ứng

Theo trang web ProQuest, việc kết hợp một gen vào một cây có thể vô tình tạo ra một chất gây dị ứng mới hoặc gây ra phản ứng dị ứng ở những người nhạy cảm cao. Ví dụ, một số trẻ em bị dị ứng trầm trọng với đậu phộng. ProQuest báo cáo rằng vì lý do này, một đề xuất chuyển gen từ hạt quả hạch Brazil sang đậu nành đã bị loại bỏ.

dau-nanh-gmo-2

Đậu nành GMO có thể làm tăng nguy cơ phản ứng dị ứng

Tử vong trẻ sơ sinh và vô sinh

Theo một nghiên cứu được tiến hành tại Viện Hàn lâm Khoa học Nga và Hiệp hội Quốc gia về An ninh gen và được trích dẫn trên Huffington Post, đậu nành GMO có thể liên quan đến tình trạng tử vong ở trẻ sơ sinh và việc làm giảm khả năng thụ thai, thậm chí vô sinh. Trong một nghiên cứu kéo dài hai năm về chuột đồng, nhà sinh vật học Alexey V. Surov và các đồng nghiệp đã phát hiện ra rằng sau ba thế hệ, hầu hết chuột đồng được nuôi bằng đậu nành GMO đều mất khả năng sinh sản. Những chú chuột on trong nhóm dùng đậu nành GMO cũng có tỷ lệ tử vong sơ sinh cao hơn.

Nguy hiểm từ khả năng kháng thuốc diệt cỏ

Theo báo cáo Natural News, một nguy cơ khác của đậu nành GMO là kháng thuốc diệt cỏ. Bởi vì đậu nành GMO có khả năng kháng thuốc trừ cỏ glyphosate nên chúng có thể được xử lý bằng các chất diệt cỏ này mà không bị phá hủy. Tuy nhiên, Tin tức thiên nhiên trích dẫn các nghiên cứu về glyphosate trên các tế bào dây nhau thai, thận và rốn của con người cho thấy các tế bào đã chết trong vòng 24 giờ.