Dầu thực vật GMO có tồn tại, chúng được làm bằng gì?

Số lượng thực phẩm GMO đang tăng nhanh trên phạm vi toàn thế giới. Kéo theo đó, những loại thực phẩm được chế biến từ thực phẩm biến đổi gen cũng nhanh chóng ra đời và tăng nhanh số lượng, trong đó có dầu thực vật GMO. Vậy dầu thực vật GMO là gì? Được bào chế từ những nguồn chính nào?

Dầu thực vật GMO là gì?

dau-thuc-vat-gmo-1

Dầu thực vật được nhiều gia đình lựa chọn

Dầu thực vật đã được dùng phổ biến trên phạm vi toàn thế giới. Đây cũng là mảnh đầy màu mỡ của các loại thực phẩm hữu cơ vì dầu thực vật vốn được làm từ các loại hạt như đậu tương, lạc, dầu hạt cải, ngô…. Cụ thể, đã có thông báo rằng có một lượng đáng kể protein hoặc DNA chiết xuất từ các câu trồng biến đổi gen xuất hiện trong dầu thực vật ở Mỹ. Loại dầu thực vật GMO này đang được bán cho đông đảo người tiêu dùng dưới dạng dầu ăn, bơ thực vật, shortening và được sử dụng trong các thực phẩm chế biến sẵn.

Về cách chế biến, dầu thực vật GMO được làm từ chất béo trung tính chiết xuất từ những thực vật hoặc các loại hạt GMO. Sau đó, dầu thực vật biến đổi gen tiếp tục được tinh chế, xử lý thông quan hydro hóa để chế biến từ dầu lỏng thành dạng dầu nóng. Quá trình tinh chế này đã loại bỏ gần như tất cả các thành phần không chứa triglyceride.

Có một sự thực là dầu thực vật không được đánh giá là thực phẩm an toàn. Mọi người thường nghĩ dầu thực vật tốt hơn nhiều so với mỡ động vật hoặc bơ nhưng các nghiên cứu cho thấy quan điểm này là sai lầm. Dù có một số loại dầu thực vật lạnh như dầu oliu tốt cho sức khỏe nhưng nhìn chung các loại dầu thực vật khác không đem lại lợi ích thiết thực hơn những tác hại mà chúng đem lại.

dau-thuc-vat-gmo-2

Nấu ăn khoảng 20 phút đã làm tăng mức adelhyde lên gấp 20 lần so với giới hạn cho phép của WHO

Cụ thể, các nghiên cứu y học đánh giá dầu thực vật không ổn định khi ở nhiệt độ cao. Chúng có thể nhanh chóng phân hủy thành chất độc adelhyde và làm tăng nguy cơ ung thư. Đặc biệt, nấu ăn bằng dầu thực vật chỉ trong vòng 20 phút đã làm tăng mức adelhyde lên gấp 20 lần so với giới hạn cho phép của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Đặc biệt, dầu thực vật đơn thuần đã gây hại thì dầu thực vật GMO càng mang theo nhiều nguy cơ sức khỏe chung của nhóm thực phẩm GMO như: tồn dư hóa chất nông nghiệp (thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc chữa nấm…); gen biến đổi gây dị ứng; gen biến đổi xâm nhập vào cơ thể, ảnh hưởng xấu đến các cơ quan, nhất là với phụ nữ mang thai….

Nguồn gốc của dầu thực vật GMO

Rất nhiều loại thực vật, đặc biệt là các loại hạt đều chứa dầu như ngô, lạc, đậu nành, hạt cải dầu, hướng dương, ô liu…. Tuy nhiên, nguồn gốc chính của dầu thực vật GMO đang đến từ cây cải dầu và ngô biến đổi gen.

– Dầu thực vật GMO từ cải dầu:

Ước tính dầu hạt cải là loại dầu thực vật được tiêu thụ nhiều thứ ba trên thế giới. Trong khi đó, một lượng lớn cải dầu đang trồng ở Mỹ và Canada là giống biến đổi gen. Chúng chủ yếu được dùng để sản xuất dầu thực vật. Như vậy có thể thấy lượng dầu thực vật GMO bắt nguồn từ hạt cải là nhiều và được tiêu thụ phổ biến như thế nào.

Các thay đổi di truyền được thực hiện trên cây cải dầu chủ yếu nhằm mục đích tăng khả năng chống thuốc diệt cỏ viz, glyphosate hoặc glufosinate và cũng để cải thiện thành phần của dầu. Sau khi trồng và thu được hạt, người ta sẽ ép hạt cải để lấy dầu thực vật. Phần còn lại được dùng làm các loại thức ăn gia súc chất lượng cao.

dau-thuc-vat-gmo-3

Cải dầu GMO là một trong những nguyên liệu chính để làm dầu thực vật

Hiện dầu hạt cải hay dầu thực vật GMO đang là thành phần quan trọng trong nhiều loại thực phẩm. Chúng được bán trực tiếp cho người tiêu thông qua các sản phẩm như dầu ăn, bơ thực vật, thực phẩm chế biến sẵn (nhất là các loại đồ chiên rán). Ngoài ra, dầu hạt cải GMO cũng được ứng dụng trong nhiều sản phẩm phi thực phẩm như son môi.

– Dầu thực vật GMO từ ngô:

Ngô đang được dùng làm nhiều sản phẩm như ngô khô, ngô xay, bột ngô, dầu ngô, ethanol, si rô ngô fructose cao, rượu và một số loại thức ăn hoặc đồ uống của con người. Trong dầu thực vật làm từ ngô thì cũng có rất nhiều sản phẩm được chế biến từ ngô biến đổi gen.

Các giống ngô biến đổi gen đã được trồng từ năm 1997 tạ MỸ và Canada. Đến năm 2010, 86% ngô trồng ở Hoa Kỳ là giống biến đổi gen. Đến năm 2011, 32% ngô rên toàn cầu cũng thuộc nhóm thực phẩm nhiễm GMO. Thậm chí, hiện tại Việt Nam cũng đã cho phép trồng đại trà một số giống ngô GMO.

Hiện các loại dầu thực vật có nguồn gốc từ ngô biến đổi gen đang được bán dưới nhiều dạng như dầu ăn, thành phần để làm shortening, margarine, tạo ra các chất mang vitamin, trở thành nguồn cung cấp lecithin, như một thành phần trong các loại thực phẩm chế biến như mayonnaise, nước sốt, súp, khoai tây chiên….

– Dầu thực vật GMO từ hạt bông:

Gần 93% cây bông ở Mỹ là giống cây trồng GMO. Hạt bông biến đổi gen cũng được dùng để ép dầu thực vật. Loại dầu này chuyên được dùng làm dầu ăn, đặc biệt là ở các món salad. Ngoài ra, nó cũng được ứng dụng trong ngành công nghiệp thực phẩm.

Trên đây là một số thông tin về dầu thực vật GMO mà người tiêu dùng cần biết. Nhìn chung nếu bạn không thuộc nhóm tránh thực phẩm GMO thì dầu thực vật vẫn được khuyên dùng ở mức hợp lý, đúng cách. Nhưng nếu bạn thuộc nhóm nói không với thực phẩm GMO thì hãy kiểm tra kỹ nguồn gốc xuất xứ của chai dầu, đặc biệt là dầu hạt cải và dầu ngô.