Nhà khoa học Anh phát triển gà GMO để ngăn cúm gia cầm

Các nhà khoa học Anh đã nghiên cứu, phát triển giống gà GMO để không làm lây lan bệnh cúm gia cầm. Đây được xem là bước tiến lớn trong việc phòng ngừa cúm gia cầm trong tương lai. Tuy nhiên, từ năm 2011 đến nay vẫn chưa có thông tin về việc giống gà này được chấp thuận và đưa ra thị trường, góp mặt vào danh sách thực phẩm GMO.

Cúm gia cầm lây lan trên thế giới

Cúm gia cầm là một căn bệnh lây nhiễm bắt nguồn từ gia cầm do vi rút cúm A gây ra. Căn bệnh này lần đầu được phát hiện tại Italia vào hơn 100 năm trước đây. Ngày nay, cúm gia cầm đã phát tán trên phạm vi toàn cầu.

Các nhà khoa học ước tính, có it nhất 15 loại vi rút cúm tác động đến gia cầm. Cho đến nay, tất cả các đợt bùng phát cúm gia cầm trên thế giới đều bằng nguồn từ vi rút cúm A trong đó phổ biến nhất là loại H5 và H7. Trong số, 15 loại vi rút cúm gia cầm thì H5N1 lại là loại nguy hiểm nhất. Nó có thể biến đổi nhanh chóng, khó kiểm soát, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến gà, nhiều loại khác và thậm chí lây lan sang người. cúm A H5N1 dễ dàng lây sang các loại gặm nhấm và những động vật lớn như lợn, hổ và mèo…. Loại vi rút này còn có khả năng tồn tại trong phân và thịt của những con gà đã chết, không cần môi trường máu và tế vào sống.

Về con đường lây truyền thì cúm gia cầm chủ yếu bắt nguồn từ các loại chim di cư. Chúng thường mang vi rút cúm nhưng lại có thể kháng lại sự lây nhiễm. Khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với gia cầm nuôi như gà, vịt, gà tây, ngỗng thì sẽ lây bệnh và khiến vi rút cúm phát triển mạnh, bùng phát thành dịch bệnh. Hiện các chợ bán gia cầm sống, gia cầm chưa qua kiểm dịch cũng góp phần đáng kể vào sự lây lan của bệnh.

ga-gmo-1

Cúm gia cầm gây nhiều thiệt hại về người và của

Ngoài khả năng lây lan nhanh chóng qua đường tiếp xúc, cúm gia cầm còn có khả năng sống sót trong thời gian dài ở môi trường bên ngoài, kể cả môi trường nhiệt độ thấp. Ví dụ ở Mexico, cúm gia cầm do vi rút H5N2 gây ra nưm 1992 đã kéo dài đến tận năm 1995 mới được kiểm soát. Do đó, nếu thiết các biện pháp kiểm tra, giám sát thì dịch cúm gia cầm có thể kéo dài hàng năm đến vài năm….

Trên thế giới, cúm gia cầm đã từng tấn công nhiều quốc gia như Nigeria, Đài Loan, Trung Quốc, Nam Phi, Pháp, Anh, Ghana, Ai Cập…. Việt Nam cũng từng ghi nhận nhiều đợt cúm gia cầm với thiệt hại lớn về người và tài sản.

Riêng cúm H5N1 thì theo Tổ chức chăn nuôi gia cầm thế giới OIE, bệnh này đã bùng phát tại châu Á và Trung Đông năm 2003 rồi nhanh chóng lây lan ang châu Âu làm chết và buộc thiêu hủy hàng trăm triệu con gia cầm. Không chỉ thiệt hại kinh tế lớn, dịch cúm còn khiến 516 người bị nhiễm vi rút cúm với 306 trường hợp tử vong.

Đặc biệt, các chuyên gia nhận định điều nguy hiểm nhất là vi rút H5N1 có thể tiến hóa thành dạng mới khiến con người dễ mắc hơn thậm chí lây từ người sang người và bùng phát thành đại dịch chết người.

Nghiên cứu phát triển gà GMO ngăn phát tán cúm gia cầm

ga-gmo-2

Một nhóm nghiên cứu Anh đã phát triển thành công giống gà GMO ngăn phát tán cúm gia cầm

Một trong lý do khiến cúm gia cầm phát triển mạnh và dễ trở thành đại dịch là khả năng lây lan cao, sống sót tốt trong môi trường bình thường. Nắm rõ điều này, các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu, phát triển giống gà biến đổi gen để ngăn sự lây lan của vi rút cúm.

Cụ thể, theo thông tin từ trang Msnbc thì nhóm nghiên cứu đến trường Đại học Cambridge và Edinburgh của nước Anh đã cho biết những đã nghiên cứu ra những con gà GMO (biến đổi gen). Chúng vẫn có thể ốm và chết nếu nhiễm vi rút H5N1 nhưng sẽ không truyền cho gà, lợn hoặc những động vật có tiếp xúc với chúng.

ga-gmo-3

Vi rút H5N1 ở gà GMO sẽ không truyền cho gà, lợn hoặc những động vật có tiếp xúc với chúng

Để tạo ra giống gà GMO này, các nhà khoa học đã nghiên cứu và đưa một gen mới vào cơ thể để gà có thể tự sản xuất những phân tử “nhử mồi” phỏng theo cách khống chế vi rút cúm gia cầm. Bộ máy nhân bản thay vì nhận diện chuẩn gen của vi rút H5N1 lại bị các phân từ “nhử” đánh lừa để can thiệp vào chu trình nhân bản vi rút. Nhờ đó, quá trình lây lan vi rút cúm được chặn đứng, bệnh không thể lây truyền và phát triển trên diện rộng.

Sau khi cho ra những chú gà GMO, nhóm nghiên cứu đã cho 10 con gà GMO cùng với 10 con gà thường nhiễm vi rút cúm H5N1. Kết quả cả 2 loại gà đều mắc bệnh cúm gia cầm giống nhau. Chỉ khác ở chỗ những con gà GMO dù bị cúm nhưng hoàn toàn không truyền bệnh cho gà khỏe mạnh, kể cả gà thường và gà đã biến đổi gen.

Theo cà nhà khoa học, mục tiêu của việc nghiên cứu là thông qua quá trình biến đổi gen để tạo ra một giống gà GMO có khả năng chống được hoàn toàn cúm A H5N1 chứ không phải chỉ ngăn việc lây truyền. Dù việc nghiên cứu sẽ làm tăng chi phí cho con giống nhưng loại thực phẩm GMO này hứa hẹn sẽ là biện pháp hiệu quả để ngăn dịch cúm, giảm thiệt hại về kinh tế và bảo vệ con người.

Bà Helen Sang, Viện Rostlin thuộc ĐH Edinburgh cho biết: “Những nước như Trung Quốc đang quan tâm đến khả năng biến đổi gen để bảo vệ đàn gia cầm hàng tỷ con của họ. Chi phí cao hơn là không thể tránh vì phải dùng thức ăn công nghiệp và vắc xin để phòng ngừa.  Tuy nhiên, trong khi những trang trại lớn có thể thu lợi từ gia cầm biến đổi gen thì những người nông dân cá thể vẫn phải chờ đợi đến khi các nhà khoa học tạo được giống gia cầm chuyển gen thích hợp để nuôi ở quy mô gia đình, tự họ có thể giữ được giống”.