Tất tần tật những điều cần biết về khoai tây GMO

Báo cáo thường niên năm 2017 của Tổ chức Quốc tế về tiếp thu các ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp (ISAAA) cho thấy khoai tây GMO đã được đưa ra thị trường. Vậy loại khoai tây này được tạo ra như thế nào? Chúng có gì đặc biệt?

Vai trò của khoai tây với cuộc sống con người

khoai-tay-gmo-1

Khoai tây là thực phẩm cung cấp vitamin A và vitamin E hiệu quả

Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, khoai tây là loại cây trồng phổ biến thứ tư trên thế giới, sau gạo, lúa mì và ngô. Đây là thực phẩm cung cấp vitamin A và vitamin E hiệu quả.

Trong khi đó, vitamin A là chìa khóa cho sự tăng trưởng, miễn dịch, phát triển cơ quan và sức khỏe sinh sản. Thiếu vitamin A (VAD) còn là nguyên nhân hàng đầu gây mù mắt có thể phòng ngừa ở trẻ em. Còn vitamin E góp phần bảo vệ cơ thể, chống lại stress oxy hóa, viêm nhiễm, các tình trạng có liên quan đến tổn thương thần kinh, cơ bắp, thị lực và hệ miễn dịch.

Về lượng vitamin A và vitamin E cung cấp thì một nghiên cứu đồng dẫn bởi các nhà nghiên cứu tại bang Ohio, Cơ quan Quốc gia Ý cho các công nghệ mới, năng lượng và phát triển bền vững (ENEA) tại Rome và Hội đồng nghiên cứu nông nghiệp và kinh tế Ý cho biết một phần ăn chế biến từ khoai tây có thể cung cấp đến 42% lượng khuyến cáo hàng ngày của một đứa trẻ thiếu vitamin A, 34% lượng vitamin E khuyến cáo.

Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, một khẩu phần khoai tây có thể cung cấp 15% lượng vitamin A được khuyến cáo và 17% lượng vitamin E.

Mark Failla, một giáo sư danh dự về dinh dưỡng của con người dẫn đầu nghiên cứu ở bang Ohio tuyên bố: “Hơn 800.000 người phụ thuộc vào khoai tây là nguồn năng lượng chính của họ và nhiều người trong số đó không tiêu thụ đủ lượng chất dinh dưỡng quan trọng này”.

Khoai tây GMO có còn tốt cho sức khỏe?

khoai-tay-gmo-2

Khoai tây GMO gây nhiều lo ngại về mức độ an toàn

Khoai tây tự nhiên là nguồn dưỡng chất tuyệt vời cho sức khỏe. Tuy nhiên, tương tự với các giống cây trồng khác, các nhà nghiên cứu, đặc biệt là các công ty chuyên phát triển thực phẩm GMO không hài lòng với năng suất của giống cây này. Năm 2015 khoai tây biến đổi gen đã được dọn đường để tung ra thị trường.

Chính phủ Hoa Kỳ coi loại thực phẩm này là an toàn. Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà khoa học đều đồng ý với quan điểm này. Thậm chí việc thả nổi thực phẩm biến đổi gen, không có quy định đòi hỏi phải ghi nhãn các loại thực phẩm biến đổi gen càng khiến nhiều người lo lắng chúng sẽ gây ô nhiễm nguồn cung cấp thực phẩm thông thường, thậm chí gây nguy hại cho người dùng khi việc dùng thuốc diệt cỏ tăng lên.

Nguồn gốc của khoai tây GMO

Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, biến đổi di truyền (biến đổi gen) liên quan đến việc loại bỏ vật liệu di truyền từ một sinh vật và chuyển nó vào mã di truyền của một sinh vật khác. Trong nông nghiệp thực phẩm, điều này được thực hiện vì những lý do như tăng sức đề kháng của cây trồng đối với côn trùng, vi rút, bệnh tật và thuốc diệt cỏ. Ví dụ, để tăng sức đề kháng cho côn trùng, gen sản xuất độc tố từ vi khuẩn Bacillus thuringiensis được đưa vào mã di truyền của cây trồng. Chất độc này an toàn cho con người để tiêu thụ.

khoai-tay-gmo-3

Khoai tây GMO được biến đổi theo hướng ít đốm đen và chất gây ung thư hơn

Tương tự như vậy, ở khoai tây GMO, nhóm nghiên cứu của Công ty JR Simplot (được mệnh danh là nhà tiên phong khoai tây) đã tạo ra giống khoai theo hướng giảm các đốm đen và vết bầm tím bằng các giảm một số enzym nhất định. Các giống khoai tây GMO cũng đã được sửa đổi để tạo ra ít acrylamide – một loại hóa chất gây ung thư có khả năng hình thành khi thức ăn tinh bột được đun nóng ở nhiệt độ cao.

Theo một thông cáo báo chí của FDA năm 2015, cơ quan này đã đánh giá mức độ an toàn của khoai tây GMO qua các yếu tố gồm độc tính, tiềm năng dị ứng, tính ổn định của gen được chèn vào, các đặc tính dinh dưỡng và các tác dụng phụ ngoài ý muốn. Sau đánh giá, các giống khoai tây GMO được phê duyệt gồm Ranger Russet, Russet Burbank và Atlantic. Cả 3 giống đều được sản xuất bởi Công ty JR Simplot.

Nguy cơ đến từ khoai tây GMO

Những người ủng hộ an toàn thực phẩm đã bày tỏ lo ngại về các giống khoai tây GMO. Theo Trung tâm An toàn Thực phẩm (một cơ quan giám sát ngành), các giống khoai này sử dụng một dạng mới của kỹ thuật di truyền được gọi là can thiệp RNA. Trong một tuyên bố báo chí, Andrew Kimbrell – giám đốc của Trung tâm An toàn Thực phẩm cho biết hậu quả của hình thức kỹ thuật di truyền mới này chưa được hiểu rõ và đề cập đến việc giới thiệu khoai tây GMO là “nguy hiểm”. Trung tâm này cũng ủng hộ ghi nhãn các thực phẩm GMO để người tiêu dùng biết thực phẩm nào có chứa GMO.

Ngoài ra, tương tự như các loại thực phẩm GMO khác, khoai tây GMO cũng được cho là thủ phạm làm gia tăng tình trạng dùng thuốc diệt cỏ ở Mỹ. The Times đã so sánh sản lượng cây trồng và sử dụng hóa chất nông nghiệp ở Canada và Hoa Kỳ – nơi thực phẩm GMO được trồng phổ biến với Tây Âu – nơi nông dân và người tiêu dùng đều quay lưng với thực phẩm chứa GMO.

Cuộc điều tra cho thấy nông dân ở Bắc Mỹ dường như “không đạt được lợi thế rõ rệt về sản lượng” thông qua việc áp dụng cây trồng biến đổi gen. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc diệt cỏ của nông dân Hoa Kỳ đã tăng 21%; còn ở Pháp lại giảm 36%. Mặc dù việc sử dụng thuốc diệt côn trùng và thuốc diệt nấm thực sự đã giảm 1/3 ở Mỹ, nhưng nó lại giảm gấp đôi ở Pháp.