Ý kiến chuyên gia về thực phẩm GMO Việt Nam

Thực phẩm GMO mới chỉ được trồng đại trà ở khoảng 30 quốc gia trên thế giới. Đồng thời, lợi ích và tác hại của cây trồng vẫn đang là những tranh cãi chưa có hồi kết. Nhiều nước thẳng thừng cấm, số khác dè dặt khảo nghiệm hoặc chỉ có phép nhập khẩu. Vậy tình trạng thực phẩm GMO Việt Nam như thế nào? Các chuyên gia nói gì về loại thực phẩm này?

Thực trạng thực phẩm GMO ở Việt Nam

thực phẩm GMO Việt Nam 1

Việt Nam đã thử nghiệm và cho trồng đại trà ngô GMO

Việt Nam hiện đang là quốc gia thứ 29 trên thế giới cho phép trồng thực phẩm biến đổi gen. Từ năm 2005, Chính phủ Việt Nam đã đưa ra chủ trương phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học vào nông nghiệp, bao gồm công nghệ biến đổi gen. Mục tiêu của chương trình trong giai đoạn 2010 – 2015 là “Đưa một số giống cây trồng biến đổi gen vào sản xuất”. Đến năm 2010, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chính thức đưa 7 giống ngô GMO vào thử nghiệm.

Cũng trong năm này, Luật an toàn thực phẩm năm 2010 và Nghị định số 38/2012 của Chính phủ được đẩy mạnh triển khai. Liên bộ gồm Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng Bộ Khoa học Công nghệ đã tiến hành tham khảo ý kiến, hoàn thiện dự thảo Thông tư hướng dẫn ghi nhãn với thực phẩm có tỷ lệ thành phần nguyên liệu biến đổi gen lớn hơn 5% (tức là những sản phẩm có nguồn gốc biến đổi gen lớn hơn 5% đều cần ghi nhãn cảnh báo, chỉ rõ số % GMO).

Đến tháng 3/2015, sau thời gian dài thử nghiệm, 3 giống ngô GMO đã được xuống giống đại trà tại 4 tỉnh phía Bắc và 4 tỉnh phía Nam. Sản phẩm thu hoạch sau đó đã được tiêu thụ rộng khắp trên cả nước. Động thái này được xem là đánh dấu cho việc Việt Nam trở thành quốc gia thứ 29 trồng đại trà cây trồng biến đổi gen.

Tính đến tháng 8/2016, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã cấp phép để 21 giống ngô và đậu nành biến đổi gen được trồng ở Việt Nam. Dự kiến đến năm 2020, 30 – 50% tổng diện tích ngô, bông và đậu tương trồng mới ở Việt Nam sẽ là cây trồng biến đổi gen.

thực phẩm GMO Việt Nam

Nước ta cũng nhập nhiều ngô biến đổi gen

Không chỉ đưa vào trồng đại trà, Việt Nam cũng là nước nhập số lượng lớn thực phẩm biến đổi gen. Thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho thấy trong 8 tháng đầu năm 2015, Việt Nam đã nhập khẩu hơn 4 triệu tấn ngô, giá trị nhập khẩu đạt 939 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2014, khối lượng nhập khẩu đã tăng 43% và giá trị tăng 25%….

Chuyên gia nói gì về thực phẩm GMO Việt Nam

Tương tự như nhiều nước trên thế giới, thực phẩm GMO Việt Nam vẫn đang chịu 2 luồng quan điểm trái chiều. Nhóm ủng hộ cho rằng đây là thành tự khoa học về giống của thế giới và thực phẩm GMO Việt Nam nên được trồng đại trà. Các giống cây biến dổi gen với khả năng chịu mặn, kháng sâu bệnh, tăng năng suất sẽ góp phần làm tăng an ninh lương thực, đảm bảo cuộc sống cho con người.

Tuy nhiên, nhóm phải đối trồng thực phẩm GMO Việt Nam cũng có cái lý vì trên thế giới chưa có nghiên cứu độc lập lớn nào chứng minh thực phẩm GMO không gây ra những căn bệnh nguy hiểm cho loài người. Trong khi đó, một số nghiên cứu nhỏ lẻ còn chứng minh thực phẩm này gây hại ở chuột thí nghiệm, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, tính mạng của vật thí nghiệm.

thực phẩm GMO Việt Nam

Thực phẩm GMO Việt Nam đang gây nhiều tranh cãi

Trước tình hình này, TS Võ Mai, Phó Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam cho rằng không nên đem con người ra làm “chuột bạch”. Lập luận về quan điêm của mình, TS Võ Mai cho biết khi chưa rõ mối nguy hại của thực phẩm GMO thì việc trồng đại trà, dùng tràn lan không có nhãn thông tin rõ ràng chẳng khác nào đang biến con người thành “chuột bạch”.

Ông cho rằng các cơ quan quản lý chỉ nên cho phép nhập khẩu sản phẩm GMO để làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Với những sản phẩm dùng trực tiếp cho con người thì cần dán nhãn thực phẩm GMO để người tiêu dùng có quyền lựa chọn. Ông cũng dẫn chứng việ các nước châu Âu cấm cây trồng GMO và ra quy định các sản phẩm thực phẩm phải dán nhãn về tỉ lệ GMO để người tiêu dùng nhận biết.

Đồng quan điểm với TS Võ Mai, ông Lê Hưng Quốc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại giống cây trồng Việt Nam cho rằng nước ta cần thận trọng, tiến hàng nghe ngóng tình hình thế giới để có định hướng phát triển GMO. Cần có lộ trình dài hạn, ban đầu chỉ nên cho trồng các giống GMO trong ngành lâm nghiệm, cây công nghiệp làm thức ăn chăn nuôi, cây lấy sợi (ví dụ như bông).

Riêng đối với những giống lương thực thực phẩm biến đổi gen để chế biến thành sản phẩm mà con người ăn trực tiếp như lúa thì cần có hành lang pháp lý. Cần tiến hành nghiên cứu, đánh giá tác động nhiều hưởng vì nước ta không phải đối mặt với an ninh lương thực.

GS Võ Tòng Xuân, chuyên gia nông nghiệp cũng đã có những chia sẻ về thực phẩm GMO Việt Nam. Giáo sư cho rằng quyền lợi của người tiêu dùng phải được tôn trọng qua việc minh bạch thông tin sản phẩm. Đặc biệt, quy định quốc tế về dán nhãn GMO lên thực phẩm đã có từ lâu, Việt Nam đã chậm hơn thế giới nên càng cần nhanh chóng tiến hành dán nhãn để người dân biết. Qua đó, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.